21/2/18

Ωδίνη στη χαρά...




Έλενα Σταγκουράκη

Ωδίνη στη χαρά

Και να που κάνει καλό η ορθογραφία
σαν, με το ‘υ’ και με το ‘ο’,
τον πόνο της χαράς από εκείνον της λύπης διακρίνει.
Είπα πως δεν θα εξηγηθώ,
μα να που με διαψεύδει η ιστορία.
Θέμα, η χαρά αυτή ήτανε η κρήνη
των φτωχών μου στίχων.
Τοκετού χαρά, γέννας χαρά,
που τέτοια τής αρμόζει και να μείνει.
Δικό μου, ξαναλέω, το υστερόγραφο,
τα δυο –γραμμένα σ’ άλλη γλώσσα– αρχικά.
Ύμνος στη χαρά λοιπόν ―  χαρά! χαρά!
που θα γεννηθεί και θα ανθίσει.
Χώρο να μη δώσει σε ντροπή και σε καυγά,
μα –ως θέλησης ανώτερης παιδί–
στο φως να ’ρθει, να λουλουδίσει.
Τότε ίσως της λέξης να ενωθούν τα ‘ω’ και ‘ι’
και από οδύνη και ωδίνη να βγει ένα:
το όνομα αυτού, Έλενα.


31/1/18

Βγάζουν τη γλώσσα στα όνειρά μας...















Κατερίνα Γώγου

Τα 4 σημεία του ορίζοντα.
Πάνω. Κάτω. Δεξιά. Αριστερά.
Πάνω, ο ουρανός κι αυτά που σκοπεύαμε.
- Τη νύχτα έρχονται και μας βγάζουν
τη γλώσσα στα όνειρά μας.
Κάτω, η γη κι αυτά που μας σκοπεύουν.
- μας ρίχνουν φτυαριές πριν ακόμα τελειώσουμε.
Δεξιά, τουριστικά νησιά τράπεζες και ροκ
- μας προτείνουν ηλεκτροσόκ απ' τα χέρια της Ράκελ Γουέλτς.
Αριστερά, το φάντασμα της Ρωσίας οδηγώντας ένα Μινγκ-25
μας παίρνει το κατόπι με μια μεγάλη σφραγίδα
- κι εμείς μαζεύουμε κομματάκια απ' την αντοχή μας
για τις αποφάσεις του κόμματος στις δίκες της Μόσχας.

29/1/18

An inch of star...

















Leonard Cohen

THE WAY BACK

But I am not lost
any more than leaves are lost
or buried vases
This is not my time
I would only give you second thoughts

I know you must call me traitor
because I have wasted my blood
in aimless love
and you are right
Blood like that
never won an inch of star

You know how to call me
although such a noise now
would only confuse the air
Neither of us can forget
the steps we danced
the words you streched 
to call me out of dust

Yes I long for you
not just as a leaf for wheather
or vase for hands
but with a narrow human longing
that makes a man refuse 
any fields but his own

I wait for you at an 
unexpected place in your journey
like the rusted key
or the feather you do not pick up
until the way back 
after it is clear
the remote and painful destination
changed nothing in your life




GIFT

You tell me that silence 
is nearer to peace than poems
but if for my gift
I brought you silence
(for I know silence)
you would say
    This is not silence
this is another poem
and you would hand it back to me.




IF IT BE YOUR WILL

If it be your will
that I speak no more,
and my voice be still
as it was before;
I will speak no more,
I shall abide until
I am spoken for,
if it be your will.

If it be your will
that a voice be true,
from this broken hill
I will sing to you.
From this broken hill
all your praises they shall ring
if it be your will
to let me sing.

If it be your will,
if there is a choice,
let the rivers fill,
let the hills rejoice.
Let your mercy spill
on all these burning hearts in hell,
if it be your will
to make us well.
And draw us near
and bind us tight,
all your children here
in their rags of light;
in our rags of light,
all dressed to kill;
and end this night,
if it be your will.




22/1/18

Κριτική για το "Άνθος της στάχτης" της Ιδέας Βιλαρίνιο...



"Αν η Ιδέα Βιλαρίνιο ζούσε, θα ήταν πολύ ευτυχής από την πληρότητα και την ποιότητα της κριτικής προσέγγισης, της ανθολόγησης και του μεταφραστικού έργου που παρουσιάζει η Έλενα Σταγκουράκη στην ανωτέρω επίτομη έκδοση. Η δίγλωσση αντικριστή εμφάνιση των περιεχομένων, εμπλουτισμένο με πρόλογο της Ana Ines Larre Borges, αναλυτική εισαγωγή της μεταφράστριας και επιμέλεια του Δημήτρη Αρμάου, αποτελεί την πρώτη ολοκληρωμένη ελληνική αναφορά στο έργο της διάσημης Ουρουγουανής ποιήτριας, κριτικού, μεταφράστριας και αγωνίστριας για την ειρήνη και τα ανθρώπινα δικαιώματα, Ιδέας Βιλαρίνιο. 
(...)
"το επιλεγμένο υλικό και τα συνοδευτικά παρακείμενα μάς πληροφορούν ότι πρόκειται για μια ποιήτρια της οποίας το έργο χαρακτηρίζεται από αλήθεια και πάθος. (...) Η ευθύβολη σκέψη της, σε συνδυασμό με την αποστεωμένη από περιττολογίες γραφή των ποιημάτων, δημιουργούν μια δωρική εικόνα, στο βάθος της οποίας φιλοξενούνται η απλότητα, η ευαισθησία, η ειλικρίνεια, το αφτιασίδωτο ύφος, η αμεσότητα, η ανεμπόδιστη δηλαδή επικοινωνία της ποιήτριας με τον αναγνώστη μέσα από το ποίημα, το οποίο υπήρξε ο κατ' εξοχήν εξομολογητικός τρόπος επικοινωνίας της με το κοινό. Η Βιλαρίνιο γράφοντας ποίηση δεν μασάει τα λόγια της, μας ανακοινώνει μονοσήμαντα απερίφραστες σκέψεις δομημένες σε άκρως ρεαλιστικό πλαίσιο κατά τέτοιο τρόπο που δείχνει να μας προ(σ)καλεί σε μετάληψη με σάρκα από το σώμα της. 
(...)
"η ποιήτρια αγωνίζεται για τη βελτίωση της ζωής, την αποκάλυψη του έρωτα, τη σαρκαστική αντιμετώπιση του θανάτου, χρησιμοποιώντας ως κοινό παρανομαστή την έμφυτη μοναχικότητα που τη διέκρινε ως άνθρωπο και ως καλλιτέχνη. 
(...)
Η παρούσα έκδοση, με τη διεξοδική παρουσίαση του έργου και της προσωπικότητας της Ιδέα Βιλαρίνιο, τιμά την Έλενα Σταγκουράκη, γιατί προσφέρει στους Έλληνες φιλαναγνώστες μια εκλυστική και εν πολλοίς άγνωστη περιδιάβαση."


Β. Δημητριάδης

Περιοδικό "Απόπλους", τεύχος 73-74, φθινόπωρο-χειμώνας 2017, σελ. 156-157.

13/1/18

Από όλα, θα κρατήσω το υστερόγραφο...



Έλενα Σταγκουράκη

To υστερόγραφο

Από όλα, θα κρατήσω το υστερόγραφο.
Από τα προηγούμενα, τα μη ακόλουθα,
τι άλλο να φυλάξω, παρεκτός
αυτό το σύνθημα, το απ’ όλα ανέπαφο;
Ναι, σύνθημα, δε λέγεται αλλιώς,
αφού ολόκληρες τις λέξεις δεν τις άντεξες,
και χάραξες μονάχα τα αρχικά, δύο τελείες, μια αγγλικούρα.
Δεν εξετάζεσαι στην έκθεση,
μα είναι που εγώ πάντα και τώρα ακόμη δυσπιστώ.
Όσο για σένα και τις σκέψεις σου τις άλικες,
−θα το πω χωρίς καμία φιοριτούρα−
θα περάσουνε κι αυτές με τον καιρό.
Με τη νέα τη ζωή και στο αυλάκι το νερό
θα 'χω ήδη ξεχαστεί έστω, ατονήσει
και κάποτε θα σέβεσαι που εγώ από τους δυο
ανέλαβα και πήρα την ευθύνη.
Ελπίζω μόνο τότε να μην πεις πως, ως ιδιόχειρο,
συγκρίνονται η συνέχεια και η ωδίνη
με ένα γραμμένο στην ακρούλα υστερόγραφο.



29/12/17

Ποιηματάκια Βρυξελλών...



Έλενα Σταγκουράκη
Ποιηματάκια Βρυξελλών

Τα συγκεκριμένα λαχανάκια Βρυξελλών φύτρωσαν στο εξόχως προνομιακό περιβάλλον του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις Βρυξέλλες το 2016. Αποτυπώνουν δε εμπειρίες με γεύση αντίστοιχη εκείνης του εν λόγω ζαρζαβατικού.

1.

Οι γυναίκες του κτιρίου "Σπινέλλι"

Κάθε πρωί με κοιτάζει η Μαλάλα,
με τα δυο μάτια, τα αθώα, μεγάλα
που έχουν γνωρίσει του μίσους τη φρίκη.
Βέλγιο, Ευρώπη, στον κόσμο όλο ανήκει.

Λίγο πιο κάτω, νά σου και η Σιμόνη·
βήμα γοργό που τις «Ρίζες» σιμώνει,
χρεία και ανάγκη αδήριτη όλων.
Ξεριζωμένες οι ρίζες μου, Σόλων!

Απ' το γραφείο έχει περάσει η κυρία
της καθαριότητας ─ μένουν δυο-τρία.
Για τον χυμένο καφέ απολογούμαι.
Μου απαντά: «Στο εξής, θα μιλούμε.»

Όλες, ‘γυναίκες του Κοινοβουλίου’ ─
άραγε της Ενωμένης Ευρώπης;
Κτίριο της τάξης -και αυτό!- του σχολείου:
κτώνται αγαθά μόνο κόποις και πόνοις;

1/2/2016



2.

Worlds apart

Worlds apart θα πει
ένας να ’ναι ο θεός, ο Αλλάχ,
και ν’ απαντάς με «Κύριε ελέησον».

Worlds apart θα πει
να του μιλάς εσύ για τον Χικμέτ
και να ευλογεί το «play station».

Worlds apart θα πει
«όλα τα λύνει το Κισμέτ»
και «ο δρόμος της ζωής είν’ άγνωστος».

Worlds apart θα πει
το βήμα να μη βρίσκεις
κι εκείνος στα τριάντα
παντρεμένος, διαζευγμένος, άτεκνος.

4/2/2016



3.

Σε κατάσταση «έκτακτου συναγερμού»!

Στην πόρτα μου ένας κομάντο,
αγέλαστος, με πολυβόλο.
Σιγά μη μου κάνει κουμάντο
το σιδερικό του όλο κι όλο!
Ο δρόμος μου αποκλεισμένος
και σκέφτομαι «πάει!, αλί μου!,
κανένας θα είναι ζωσμένος
με βόμβες· γιατί βρε Αλή μου;»


Κοιτάζω καλά και το πιάνω
πως σήμερα δεν είναι η μέρα
που εν τέλει κι εγώ θα πεθάνω·
φροντίζει η καλή Πλατυτέρα.

‘Επίσημο’ έχουμε, βγαίνει·
για πού το 'χει βάλει δε λένε.
Μουστάκι αν έχει ή γένι
δεν ξέρω, τα μάτια δεν φταίνε.

Γιατί να μου φταίξουνε που ’ναι
φιμέ της Μερσέντες το τζάμι
και μάλιστα αυτό το συνδράμει
αστυνομολόι; Θωρούνε!

Αρκεί που τη γλίτωσα πάλι
φτηνά και ‘στο τσακ’, παρά τρίχα!
Σαφώς είναι τύχη μεγάλη,
κομάντο στην πόρτα πως είχα!

10/2/2016



4.

Σιελοδίαιτοι

Βρίσκομαι μακριά απ’ την ποίηση.
Ή να βρίσκεται αυτή μακριά μου;
Τόση μνήμη, τόση έξη, τόση οίηση
στο διάβα μου χαθήκανε και ξάφνου
τη βλακεία σας μεμιάς την περιλούστηκα,
μην αφήσει η υποκρισία περιθώριο
για τερτίπια που δεν θα ’ναι τόσο πούστικα.
Μα και η πουτάνα και ο πούστης έχουν όριο,
και κάποτε ιερό, βεβαίως όσιο,
περισσότερο από μένα και από σένα ─
απ’ τον καθένα που με ύφος τόσο μπόσικο
όλα τα ’χει καθαρά και ξηγημένα.

27/4/2016



5.

Δάφνες και πικροδάφνες
                                   
του Σπύρου Χατζηγιάννη

Δάφνη μυρωδική το δέρμα μου σκεπάζει,
αφρός λευκός, μεθυστικός,
αιθέριο έλαιο, βασιλικός πολτός,
μέλι και γάλα.
Σπιθαμή δεν αφήνω, πόρο για πόρο
μέρη κρυφά, φανερά και όλα τ' άλλα,
παντού ο αρχαίος θησαυρός απ' το Χαλέπι.
Και σκέφτομαι το ζεύγος στα χαλάσματα της σκάλας
που τραβά στα βιαστικά φωτογραφία,
στον κόσμο να αποδείξει που δήθεν βλέπει
ότι ζει.
Και βλέπω την εικόνα του πατέρα
με το βρέφος το νεκρό στην αγκαλιά
ή το γέροντα που χαίρεται ακόμη
έναν κήπο ανθισμένο από τριαντάφυλλα
‒θαύμα το πώς γλίτωσε από τα βομβαρδιστικά‒.
Βλέπω και ακούω στις συνεδριάσεις
για ανύψωση τειχών από δω και πέρα:
«Μα τι θαρρούνε; Ας τους πάρει η διπλανή μας κώμη.»
Μανάδες και αν χωρίζονται απ' τα βρέφη,
πατεράδες και αν σκοτώνουν οι Ηνωμένες Πολιτείες
και αδίστακτα αντεπιτίθεται η τζιχάντ,
η Ευρώπη τη συνείδησή της νίπτει
με σαπούνι έξτρα παρθένο που χωράει και στην τσέπη.
—Με αυτό πλενόταν η Κλεοπάτρα, η Σεχραζάντ!
—Μήπως γίνεται από άνθρωπο; επιμένω.
—Δεν ξέρω τι μου λέτε, εδώ γράφει «Απ' το Χαλέπι».

01/11/2016



6.

Πίσω ολοταχώς!

Απ’ της συνείδησης τα πρώτα διαζώματα,
ο αγώνας σου με νύχια, μ’ εκδορές και πτώσεις.
Στου ‘άγραφου χαρτιού’ τα χαρακώματα
ο στόχος το επιπλέον, το πολύ κι όχι το ανώφελα.
Περισσότερη γνώση,
υψηλότερη αλήθεια,
πολλαπλές εμπειρίες.
—Πόση ακόμη η πορεία; —Τόση, όση.
Και πριν φτάσεις στη μέση,
πριν το τέλος της λάβει η νηστεία,
της ακόρεστης δίψας καταριέσαι τις εστίες.
Όχι άλλη γνώση, αρκετές δυσκολίες
ο αγώνας σου είχε κι έχεις πέσει
σε δίνη αδάμαστη, έως και αστεία.
Πίσω ολοταχώς!
Μα η ζωή δεν είν’ καράβι,
στο λιμάνι να γυρίσει.
Σου κάνει-δεν σου κάνει, ευτυχώς ή δυστυχώς,
το σώμα σου σε τόπο πρωτινό και να λοξίσει,
ό,τι γράφεις το πρωί, δεν ξεγράφεται το βράδυ.
Γι’ αυτό, το νου σου!
Όπου και να δείξει η πυξίδα, όποια να ’ναι τα σημεία,
έχεις πλεύσει. —Δεν υπάρχει γυρισμός!

01/11/2016


7.

Τρύπες
                         του Γιάννη Αγγελάκα, δικαιωματικά

Κι ενώ σε σκέψεις άλλες χανόμουν,
βρεθήκαμε —
θαρρείς σαν και άλλοτε,
σαν τις φορές και το ‘Κάποτε’
που απ’ το Τώρα το χωρίζουνε οι Τρύπες.
Γύπες ανήλεοι που σκάβουν σωθικά
τα δάκρυά σου για τη νέα μου ζάλη.
Ρωτάς τάχα ποιος άνεμος με παίρνει μακριά,
μιλάς γι’ αυτούς τους άλλους που παλεύουν στη σκόνη.
Πώς αλλιώς, αφού δεν κάνω, δεν χωράω πουθενά;
Ελπίζω σε άλλο τόπο, σε άλλη διέξοδο πάλι.
Βλέπεις, το όνειρο που μ’ έφερε μια μέρα ώς εδώ,
από καιρό τώρα έχει γίνει εφιάλτης.
Το φόβο και αν φοβάμαι, προχωράω, και να!
που εμπρός μου πάλι απλώνεται ο χάρτης.
Δεν είναι άλλο, είναι ταξίδι από πληγή σε πληγή,
άλλη με ολίγη, άλλη μέτρια κι άλλη σκέτη.
Τη διαδρομή την έχω μάθει πια απέξω, καλά:
στο ίδιο Τίποτα ψάχνω άλλο σκηνοθέτη.
Στα χέρια μου έχω μόνο την αιώνια αλλαγή,
την αέναη, αναπότρεπτη ανάσα —
σαν και αυτή που ξαφνικά υγροποιήθηκε αργά,
που από τα μάτια σου ξεπρόβαλε και κύλησε απλά
για να ρωτώ και να εικάζω το ‘γιατί’.

23/8/2016


Πρώτη δημοσίευση: Περιοδικό "Το Κοράλλι", τεύχος 12-13, Ιανουάριος-
                                         Ιούνιος 2017